Hidden Boxes: Hamedan’da Konut Tasarımında Yenilikçi Bir Yaklaşım

Yahya Kashi’nin Hidden Boxes projesi, geleneksel konut mimarisini yeniden yorumluyor.

Yahya Kashi tarafından tasarlanan Hidden Boxes, Hamedan’da konumlanan ve konut mimarisine yenilikçi bir bakış sunan bir projedir. Proje, mimarlık tarihinde sıkça tartışılan fakat uygulamada sıklıkla göz ardı edilen Raumplan, Domino ve Universal Plan gibi kavramlara referansla, geleneksel mekânsal kurguları parçalayarak yeni bir bütünlük oluşturmayı hedefliyor. İç mekân organizasyonu, kütle/boşluk dinamikleri ve yüzey ilişkileri gibi içsel unsurlar ile iklim, mahremiyet ve kültürel gereksinimler gibi dışsal faktörler arasında dengeli bir ilişki kuruyor.

Hidden Boxes’ın en ayırt edici özelliği, birbirinden bağımsız mekânsal kutuların bir araya getirilerek bütüncül bir yapı oluşturmasıdır. Bu yaklaşım, monotonluğun kırılmasını sağlarken, kütle/boşluk ilişkileri üzerinden mekânın yeniden tanımlanmasına olanak tanıyor. Proje, Hamedan’ın hızla değişen kentsel dokusunda, villa tipi düşük yoğunluklu konutlar ile yüksek yoğunluklu apartman bloklarının kesişiminde konumlanıyor. Böylece, tek ailelik ev ile apartman tipolojisi arasında hibrit bir çözüm sunarak, çevresiyle aktif bir diyalog kuruyor.

Yapının taşıyıcı sistemi, konsol döşemeleri destekleyen öngerilmeli kolon sistemi olarak seçildi. Bu sayede hem yapısal verimlilik artırıldı hem de mekânsal esneklik sağlandı. Cephede kullanılan Fakhr o Madin tuğlaları, ana strüktüre cıvatalarla sabitlenerek hem mahremiyet hem de ışık kontrolü sağlıyor. Aynı zamanda, iç ve dış mekânlar arasında yarı geçirgen bir sınır oluşturarak, bağlamın gerektirdiği iklimsel ve kültürel ihtiyaçlara yanıt veriyor.

Proje, 2019 yılında başlayıp 2021’de tamamlandı. Tasarım sürecinde, Hamedan’ın yerel konut tipolojileri ve mekânsal organizasyonları detaylı biçimde analiz edildi. Tarihsel ve kuramsal araştırmalar, Hidden Boxes’ın mekânsal kurgusunun temelini oluşturdu. Proje, çağdaş İran mimarisinde sıkça karşılaşılan tekdüze mekânsal yapıların ötesine geçerek, hem teknik hem de kavramsal açıdan yenilikçi bir çözüm ortaya koydu.

Hidden Boxes, 2025 yılında A’ Design Award’da Iron ödülüne layık görüldü. Bu ödül, projenin endüstri standartlarını karşılayan, yenilikçi ve işlevsel özelliklerini onaylıyor. Yahya Kashi’nin Hidden Boxes projesi, çağdaş konut mimarisinde yeni bir dil arayışının başarılı bir örneği olarak öne çıkıyor ve gelecekteki tasarımlar için ilham kaynağı olmayı sürdürüyor.

Geleneksel ve çağdaş arasında köprü kuran Hidden Boxes, konut mimarisinde özgünlük ve bağlamsal duyarlılığın önemini vurguluyor. Bu yaklaşım, mimaride monotonluğun ötesine geçmek isteyenler için güçlü bir referans noktası sunuyor.